Vaalbara, Arke çağında Dünya'nın ilk süperkıtasının adıdır.
Vaalbara yaklaşık 3.600 milyon yıl önce (mya) oluşmaya başlamıştır. Yaklaşık 3.100 mya'da oluşmuş ve 2.500 mya'da dağılmıştır. Vaalbara ismi Güney Afrika Kaapvaal kratonundan ve Batı Avustralya Pilbara kratonundan gelmektedir. Bu kratonlar Vaalbara süperkıtasında birleşmiştir.
Güney Afrika'nın Kaapvaal kratonu ve Batı Avustralya'nın Pilbara kratonu, Dünya üzerindeki en iyi korunmuş Arkean kratonlarından ikisidir. Erken Prekambriyen kayaları oldukça benzerdir. Meteor çarpması sonucu fırlayan kayalık malzemeden 3,470 ±2 mya'lık özdeş radyometrik yaşlar elde edilmiştir. Bu iki kratondaki benzer yapılar 3.500 ila 2.700 mya arasında tarihlendirilmiştir. Benzer yeşiltaş kuşakları Kanada'nın Superior kratonunun kenarlarında ve eski Gondwana ve Laurasia kıtalarının kratonları boyunca bulunur.
Kratonlardaki kayalardan elde edilen paleomanyetik veriler, 3.870 mya'da iki kratonun aynı süper kıtanın parçası olabileceğini göstermiştir. Hem Pilbara hem de Kaapvaal kratonları, çarpma katmanlarının oluştuğu dönemde volkanizma sırasında yaklaşık aynı zamanda aktif olan genişleme fayları göstermektedir.
Kıtasal levhalar periyodik olarak çarpışmış ve süper kıtaları oluşturmak için orojenik (dağ oluşumu) dönemlerde bir araya gelmiştir. Levha tektoniği ile süper kıta oluşumu, parçalanması, dağılması ve yeniden oluşması döngüsü her 450 milyon yılda bir gerçekleşmektedir.