Tritylodontlar küçük ila orta büyüklükte memeli benzeri cynodontlardır. Boyutları bir tavşandan bir kunduza kadar değişiyordu.
Memeli olmayan sinapsidlerin son ailesidir. Ortaya çıkan son sinodont soylarından biri olan Tritylodontidae ailesi, Cynognathus benzeri bir sinodonttan türemiştir. Dişlerinde, onlara isimlerini veren üç çıkıntı (tümsek) vardı.
Tritylodontlar otçuldur; sap, yaprak ve kök gibi bitkileri çiğnerler. Tritylodontların köpek dişleri yoktur, sadece kesici dişleri ve yanak dişleri vardır. Çene öne ve arkaya doğru öğütülerek çalışır ve yiyecekleri dişlerin çıkıntıları arasında parçalardı.
Memeli olmayan therapsidler arasında en uzun süre hayatta kalan türdür. En son Triyas döneminde ortaya çıkmışlar ve Jura'dan Kretase'nin ortalarına kadar varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu durum, tritylodontların, tabiri caizse egemen dinozorların ayaklarının altında yaşamalarına rağmen başarılı bir therapsid grubu olduğunu göstermektedir.
Tritylodontların sıcakkanlı olduğu çok açıktır. Tritylodont fosilleri Amerika, Güney Afrika ve Avrasya'da bulunmuştur. Antarktika da dahil olmak üzere dünya çapında yaşamayı başarmış olabilirler.
Bu tritylodontlar (memeli çizgisinin dışındadır) ile memeli olan multituberculatlar arasında epeyce paralellik vardır. Tritylodontların Jura'da hiçbir rekabeti yoktu, çünkü diğer tüm memeli benzeri türler ya etobur ya da böcekoburdu. Kermack'ın vardığı sonuca göre, multituberculatlar ortaya çıktığında (orta Jursik) doğrudan rekabet halindeydiler ve sonunda önceki grubu geride bırakarak onun yerini aldılar.
