Don Giovanni

• Don Giovanni - bariton
• Donna Anna - soprano
• Donna Elvira - soprano
• Zerlina - soprano
• Don Ottavio - tenor
• Leporello - bas
• Masetto - bas
• Commendatore - bas

Uvertür, re minör tonunda kasvetli bir müzikal pasajla açılır. Bu pasaj operanın sonunda Commendatore heykeli Don Giovanni'yi tövbe etmeye çağırdığında da çalınır. Re majördeki hızlı, parlak bir bölüm bu yavaş pasajı takip eder. Bu bölüm opera müziği ile ilgili değildir. Coşkulu, dinç ve sağlamdır. İlk perdede perde yükselirken sessizce kaybolur.

Birinci perde.

Sahne 1. İspanya'nın Sevilla kentinde Commendatore'nin evinin bahçesi. Gece. Don Giovanni, Donna Anna'yı baştan çıkarmayı başaramamıştır. Babası onu savunmaktadır. Don Giovanni onu bir düelloda öldürür. Uşağı Leporello ile kaçar. Donna Anna ve nişanlısı Don Ottavio ölü Commendatore'yi bulurlar. Katili adalete teslim edeceklerine söz verirler.

Sahne 2. Sevilla'da bir sokak. Don Giovanni'nin karısı Donna Elvira Burgos'tan Sevilla'ya yeni gelmiştir. Don Giovanni'yi aramaktadır. Onunla evlenmiş ve sonra onu terk etmiştir. Leporello ile birlikte sokağa girer. Elvira'yı görür ve ayrılır. Leporello geride kalır. Elvira'ya Giovanni'nin kadınlara karşı kötü davranışlarını anlatır.

Sahne 3. Sevilla yakınlarındaki kırsal bölge. Don Giovanni, Zerlina adında bir köylü kızına ilgi duyar. Onu baştan çıkarmaya çalışır. Elvira Zerlina'yı yanına alır. Anna ve Ottavio, Don Giovanni ile tanışırlar. Onlarla konuşmak istemez. Aceleyle uzaklaşır. Onun katil olduğunu bilirler. Onu adalete teslim edeceklerine dair tekrar söz verirler. Onlar gittikten sonra Giovanni geri gelir. Leporello'ya bir parti hazırlamasını emreder.

Sahne 4. Don Giovanni'nin sarayında bir bahçe. Masetto ve Zerlina partiye gitmektedirler. Masetto, Zerlina'nın onu sevdiğinden şüphelenmektedir. Zerlina ona, kendisini daha iyi hissetmesini sağlayacaksa onu dövmesini söyler. İkisi barışırlar. Saraya giderler. Anna, Ottavio ve Elvira bahçeye gelirler. Yüzleri maskelerle kaplıdır. Don Giovanni'yi adalete teslim edeceklerine söz verirler. Saraya girerler.

Sahne 5. Don Giovanni'nin sarayındaki balo salonu. Konuklar neşeli vakit geçirmektedir. Don Giovanni, Zerlina'yı başka bir odaya çeker. Zerlina çığlık atar. Don Giovanni odaya gelir. Herkese Leporello'nun Zerlina'ya saldırdığını söyler. Kimse kanmaz. Anna, Elvira ve Ottavio maskelerini çıkarır. Ottavio'nun bir tabancası vardır. Don Giovanni kaçar.

İkinci perde.

Sahne 1. Sevilla'da bir sokakta akşam. Don Giovanni, Elvira'nın hizmetçisini baştan çıkarmak istemektedir. Leporello ile kıyafet değiştirir. Elvira içeri girdiğinde, Leporello kadınla birlikte gönderilir. Kadın onu Don Giovanni sanır. Giovanni bir serenat söyler. Masetto ve arkadaşları gelir. Don Giovanni'yi aramaktadırlar. Masetto'yu döver ve kaçar. Zerlina Masetto'yu bulur ve onu teselli eder.

Sahne 2. Yakındaki bir sokak. Leporello Elvira'dan kurtulmak istemektedir. Onun Giovanni olmadığını anlayabilir. İkili, diğerlerinin sokağa geldiğini duyar. Bir duvarın arkasına saklanırlar. Anna, Ottavio, Zerlina ve Masetto duvardaki bir kapıyı açarlar ve Leporello'yu bulurlar. Onu cezalandırmak isterler. O kaçar. Ottavio polise gideceğini söyler.

Sahne 3. (Bu sahne modern performanslarda kesilir.) Bir sokak. Zerlina Leporello'yu bir ustura ile tehdit eder. Bir hizmetçi Leporello'yu bir sandalyeye bağlar. Leporello yalnız kaldığında kaçar. Zerlina, Elvira ve Masetto ile geri gelir. Don Giovanni'nin Leporello'nun kaçmasına yardım etmiş olabileceğini düşünürler. Elvira yalnız kalır. Don Giovanni'ye olan aşkını düşünür. Onun cezalandırılacağından emindir.

Sahne 4. Sevilla'da bir mezarlık. Don Giovanni ve Leporello Elvira hakkında şakalar yaparlar. Garip bir ses duyulur. İkiliye adaletin yakın olduğunu söyler. Ses, öldürülen Commendatore'un heykelinden gelmektedir. Giovanni, Leporello'ya heykeli yemeğe davet etmesini emreder. İkili yemeği hazırlamak için ayrılır.

Sahne 5. Donna Anna'nın evindeki bir oda. Anna babasının ölümü üzerine büyük bir üzüntü duymaktadır. Ottavio sevgisinin onu rahatlatacağını söyler. Anna bu öneri karşısında şok olur. Ottavio ona karşı zalim olduğunu söyler. Ondan böyle şeyler söylememesini ister. Ona üzüntüsünün o kadar derin olduğunu ve sadece ölmüş babasını düşünebildiğini söyler.

Sahne 6. Don Giovanni'nin sarayında bir oda. Don Giovanni yemek yemektedir. Elvira çok geç olmadan tövbe etmesi ve yaşam tarzını değiştirmesi için ona yalvarır. Adam ona güler ve Elvira oradan ayrılır. Aniden heykel odaya girer. Giovanni'ye tövbe etmesini emreder. Giovanni reddeder. Alevler yükselir ve iblisler çığlık atar. Heykel Giovanni'nin elini tutar. Cehennem açılır. İkisi alevlerin içinde kaybolur. Anna, Ottavio, Elvira, Zerlina ve Massetto polisle birlikte odaya girerler. Don Giovanni'yi aramaktadırlar. Leporello onlara Giovanni'nin sonunun geldiğini söyler. Memnun olurlar ve daha mutlu günler için planlar yaparlar.

Don Giovanni, Avrupa folklorundaki bir karaktere dayanmaktadır. Bu karakter Don Juan olarak bilinir. Don Juan hakkındaki ilk oyun 1581 yılında Juan de la Cueva tarafından İspanyolca olarak yazılmıştır. Başka oyunlar da yazılmıştır. En ünlü Don Juan oyunu Tirso de Molina adlı bir İspanyol keşiş tarafından yazılan Sevil Zamparası ve Taş Misafiri'dir. Bu oyun, kendisinden sonra yazılan tüm Don Juan hikâyelerinin ve oyunlarının kaynağıdır. Hatta Da Ponte Don Giovanni'yi yazarken bu oyundan bazı kelimeler kullanmıştır.

Gezgin oyuncular Don Juan oyunlarını Fransa ve İtalya'da sahnelediler. Don Juan karakteri iyi tanınır hale geldi. Fransız, Alman ve İtalyan oyunları vardı. Molière 1665'te Dom Juan'ı yazdı ve Thomas Shadwell 1676'da bir İngiliz oyunu yazdı. Carlo Goldoni 1736'da bir İtalyan oyunu yazdı. Mozart ve da Ponte muhtemelen Goldoni'nin oyununu biliyordu.

İlk opera 1713 yılında yazılmış bir Fransız operasıdır. Komik bir operaydı. Gluck 1761'de Viyana için bir bale yazdı. Vincenzo Righini, Don Giovanni'den on yıl önce, 1777'de Viyana ve Prag'da sahnelenen bir opera yazdı. Don Juan hakkında yazılmış başka operalar da vardır. En iyi bilinen opera Giovanni Bertati ve Giuseppe Gazzaniga tarafından yazılmıştır. Bu opera 1787 yılında Venedik'te sahnelenmiştir. Büyük bir başarı kazandı. Da Ponte bu operayı biliyordu. Don Giovanni'yi yazarken Bertati'nin librettosundan yararlandı.

Mozart ve da Ponte ilk kez 1783 yılında Viyana'da tanıştılar. O zaman da Ponte, Mozart için bir libretto yazacağına söz verdi. Üç yıl sonra, Figaro'nun Düğünü adlı bir Fransız oyununu Mozart için bir opera librettosuna uyarladı. Mozart üç ay içinde müziği tamamladı. Figaro'nun Düğünü ilk kez 1 Mayıs 1786'da Viyana'da sahnelendi. Büyük bir başarı elde etti.

Ocak 1787'de Mozart, Figaro'nun o şehirdeki ilk temsili için Prag'a gitti. Opera büyük bir başarı kazandı. Opera binasının müdürü Mozart'ı Prag için bir opera yazması için tuttu. Viyana'da Mozart da Ponte'den bir libretto istedi. Da Ponte ona Don Giovanni'yi verdi. Mozart bu yeni opera üzerinde çalışmaya başladı.

Mozart Don Giovanni'nin büyük bir kısmını 1787 yazında Viyana'da yazmıştır. Ekim ayının başlarında Prag'a gitti. Operayı Prag'da arkadaşlarının evi olan Villa Bertramka'da tamamladı. Operanın ilk gösterimi ertelendi. Don Giovanni'nin dünya prömiyerinde perde 29 Ekim 1787'de Prag'daki Ulusal Tiyatro'da açıldı. Opera büyük bir başarı kazandı.

Bir eleştirmen şöyle yazmış: "29 Pazartesi günü İtalyan Operası, Maestro Mozart'ın merakla beklenen Don Giovanni'sini sahneledi... Müzikseverler ve müzisyenler Prag'da daha önce buna benzer bir şey görülmediğini söylüyorlar... Mozart'ın kendisi yönetti ve üç kez alkışlandı. Operanın sahnelenmesi alışılmadık derecede zordur. Seyirci kalabalığı genel beğeniye tanıklık ediyor."

Don Giovanni'nin yapımı hakkında birçok efsane vardır. Bir efsaneye göre Don Giovanni'yi seslendiren 22 yaşındaki şarkıcı Luigi Bassi, söylemek için daha fazla müzik istemiş. Mozart'ı bir düeti beş kez yeniden yazmaya zorladığı söylenir. Bir başka efsaneye göre Mozart operadaki üç soprano ile de flört etmiş. Biri teklifini reddettiğinde, diğerine geçerdi. Bir başka efsaneye göre Mozart'ın eşi Constanze, operanın uvertürünü tamamlayabilmesi için ilk temsilden önceki gece kocasını komik hikayelerle uyanık tutmuştur.

Mozart Kasım 1787'de Viyana'ya gitmek üzere Prag'dan ayrıldı. Viyana'daki müzikseverler Don Giovanni hakkında iyi haberler duymuşlardı. İmparator operanın Burgtheater'da sahnelenmesini emretti. Mozart, Elvira ve Ottavio karakterleri için bazı yeni müzikler yazdı. Ayrıca Zerlina ve Leporello için bir düet yazdı. Don Giovanni ilk kez 7 Mayıs 1788'de Viyana'da sahnelendi. Donna Anna'yı Mozart'ın baldızı Aloysia Lange seslendirdi.

Efsaneye göre Viyana'daki performans Don Giovanni'nin cehenneme gitmesiyle sona ermiştir. Anna, Elvira, Zerlina, Ottavio, Masetto ve Leporello için final sahnesi muhtemelen kesilmişti. Mozart Viyana performansı için bazı yeni müzikler yazdı. Performansı belirli bir süre içinde tutmak için son sahneyi kesmek zorunda kalmış olabilir. Opera Viyana'da Prag'da olduğu kadar başarılı olamadı. On beş temsilden sonra Burgtheater'da gösterimden kaldırıldı.

Don Giovanni Almanya'nın her yerinde sahnelendi. Polonya'da 1789'da sahnelendi. Amsterdam ve St Petersburg'da Almanca olarak sahnelendi. Opera Fransa'da hem İtalyanca hem de Fransızca versiyonlarıyla popülerdi. Don Giovanni'nin İtalya'daki ilk temsili 1811'de Bergamo'da yapıldı. Aynı yıl Roma'da da sahnelenmiştir. İngiltere'deki ilk temsili amatör bir performans olabilir. Ancak 1817'de hem İngilizce hem de İtalyanca olarak sunulmuştur. Lorenzo da Ponte, Don Giovanni'nin ilk Amerikan temsilini 1826 yılında New York'ta gerçekleştirmiştir.

• 1934: Ezio Pinza (Don Giovanni), Rosa Ponselle (Donna Anna), Maria Müller (Donna Elvira), Edita Fleischer, (Zerlina) Tito Schipa (Don Ottavio), Virgilio Lazzari (Leporello), Louis D'Angelo (Masetto), Emanuel List (Commendatore); The Metropolitan Opera Orchestra and Chorus, Tullio Serafin - (Andromeda); (Canlı performans)
• 1936: John Brownlee (Don Giovanni), Ina Souez (Donna Anna), Luise Helletsgruber (Donna Elvira), Audrey Mildmay (Zerlina), Koloman von Pataky (Don Ottavio), Salvatore Baccaloni (Leporello), Roy Henderson (Masetto), David Franklin (Commendatore); Glyndebourne Festival Orkestrası ve Korosu, Fritz Busch - (EMI Classics)
• 1937: Ezio Pinza (Don Giovanni), Elisabeth Rethberg (Donna Anna), Luise Helletsgruber (Donna Elvira), Margit Bokor (Zerlina), Dino Borgioli (Don Ottavio), Virgilio Lazzari (Leporello), Karl Ettl (Masetto), Herbert Alsen (Commendatore); Chor der Wiener Staatsoper, Wiener Philharmoniker, Bruno Walter - (Urania); (Canlı performans)
• 1942: Ezio Pinza (Don Giovanni), Rose Bampton (Donna Anna), Jarmila Novotná (Donna Elvira), Bidu Sayão (Zerlina), Charles Kullman (Don Ottavio), Alexander Kipnis (Leporello), Mack Harrell (Masetto), Norman Cordon (Commendatore); The Metropolitan Opera Orchestra, Bruno Walter - (Andromeda); (Canlı performans)
• 1950: Tito Gobbi (Don Giovanni), Ljuba Welitsch (Donna Anna), Elisabeth Schwarzkopf (Donna Elvira), Irmgard Seefried (Zerlina), Anton Dermota (Don Ottavio), Erich Kunz (Leporello), Alfred Poell (Masetto), Josef Greindl (Commendatore); Chor der Wiener Staatsoper, Wiener Philharmoniker, Wilhelm Furtwängler - (EMI Classics); (Canlı performans)
• 1955: Cesare Siepi (Don Giovanni), Suzanne Danco (Donna Anna), Lisa Della Casa (Donna Elvira), Hilde Gueden (Zerlina), Anton Dermota (Don Ottavio), Fernando Corena (Leporello), Walter Berry (Masetto), Kurt Böhme (Commendatore); Wiener Staatsopernchor, Wiener Philharmoniker, Josef Krips - (Decca)
• 1958: Dietrich Fischer-Dieskau (Don Giovanni), Sena Jurinac (Donna Anna), Maria Stader (Donna Elvira), Irmgard Seefried (Zerlina), Ernst Haefliger (Don Ottavio), Karl-Christian Kohn (Leporello), Ivan Sardi (Masetto), Walter Kreppel (Commendatore); RIAS Kammerchor, Radio-Symphonie-Orchester Berlin, Ferenc Fricsay - (Deutsche Grammophon)
• 1959: Eberhard Wächter (Don Giovanni), Joan Sutherland (Donna Anna), Elisabeth Schwarzkopf (Donna Elvira), Graziella Sciutti (Zerlina), Luigi Alva (Don Giovanni), Giuseppe Taddei (Leporello), Piero Cappuccilli (Masetto), Gottlob Frick (Commendatore); Philharmonia Orchestra and Chorus, Carlo Maria Giulini - (EMI Classics)
• 1959: Cesare Siepi (Don Giovanni), Birgit Nilsson (Donna Anna), Leontyne Price (Donna Elvira), Eugenia Ratti (Zerlina), Cesare Valletti (Don Ottavio), Fernando Corena (Leporello), Heinz Blankenburg (Masetto), Arnold van Mill (Commendatore); Wiener Staatsopernchor, Wiener Philharmoniker, Erich Leinsdorf - (Decca)
• 1966: Nicolai Ghiaurov (Don Giovanni), Claire Watson (Donna Anna), Christa Ludwig (Donna Elvira), Mirella Freni (Zerlina), Nicolai Gedda (Don Ottavio), Walter Berry (Leporello), Paolo Montarsolo (Masetto), Franz Crass (Commendatore); New Philharmonia Orchestra & Chorus, Otto Klemperer - (EMI Classics)
• 1967: Dietrich Fischer-Dieskau (Don Giovanni), Birgit Nilsson (Donna Anna), Martina Arroyo (Donna Elvira), Reri Grist (Zerlina), Peter Schreier (Don Ottavio), Ezio Flagello (Leporello), Alfredo Mariotti (Masetto), Martti Talvela (Commendatore); Tschechischer Sängerchor Prag, Orchester Des Nationaltheaters Prag, Karl Böhm - (Deutsche Grammophon)
• 1968: Gabriel Bacquier (Don Giovanni), Joan Sutherland (Donna Anna), Pilar Lorengar (Donna Elvira), Marilyn Horne (Zerlina), Werner Krenn (Don Ottavio), Donald Gramm (Leporello), Leonardo Monreale (Masetto), Clifford Grant (Commendatore); The Ambrosian Singers, English Chamber Orchestra, Richard Bonynge - (Decca)
• 1973: Ingvar Wixell (Don Giovanni), Martina Arroyo (Donna Anna), Kiri Te Kanawa (Donna Elvira), Mirella Freni (Zerlina), Stuart Burrows (Don Ottavio), Wladimiro Ganzarolli (Leporello), Richard Van Allan (Masetto), Luigi Roni (Commendatore); Kraliyet Opera Binası Koro ve Orkestrası, Covent Garden, Colin Davis - (Philips)
• 1977: Sherrill Milnes (Don Giovanni), Anna Tomowa-Sintow (Donna Anna), Teresa Żylis-Gara (Donna Elvira), Edith Mathis (Zerlina), Peter Schreier (Don Ottavio), Walter Berry (Leporello), Dale Duesing (Masetto), John Macurdy (Commendatore); Wiener Staatsopernchor, Wiener Philharmoniker, Karl Böhm - (Deutsche Grammophon)
• 1978: Bernd Weikl (Don Giovanni), Margaret Price (Donna Anna), Sylvia Sass (Donna Elvira), Lucia Popp (Zerlina), Stuart Burrows (Don Ottavio), Gabriel Bacquier (Leporello), Alfred Sramek (Masetto), Kurt Moll (Commendatore); Londra Opera Korosu, Londra Filarmoni Orkestrası, Georg Solti - (Decca)
• 1983: Thomas Allen (Don Giovanni), Carol Vaness (Donna Anna), Maria Ewing (Donna Elvira), Elizabeth Gale (Zerlina), Keith Lewis (Don Ottavio), Richard Van Allan (Leporello), John Rawnsley (Masetto), Dimitri Kavrakos (Commendatore); Glyndebourne Festival Korosu, Londra Filarmoni Orkestrası, Bernard Haitink - (EMI Classics)
• 1985: Samuel Ramey (Don Giovanni), Anna Tomowa-Sintow (Donna Anna), Agnes Baltsa (Donna Elvira), Kathleen Battle (Zerlina), Gösta Winbergh (Don Ottavio), Ferruccio Furlanetto (Leporello), Alexander Malta (Masetto), Paata Burchuladze (Commendatore); Chor der Deutschen Oper Berlin, Berliner Philharmoniker, Herbert von Karajan - (Deutsche Grammophon)
• 1990: William Shimell (Don Giovanni), Cheryl Studer (Donna Anna), Carlo Vaness (Donna Elvira), Susanne Mentzer (Zerlina), Frank Lopardo (Don Ottavio), Samuel Ramey (Leporello), Natale de Carolis (Masetto), Jan-Hendrik Rootering (Commendatore); Konzertvereinigung Wiener Staatsopernchor, Wiener Philharmoniker, Riccardo Muti - (EMI Classics)
• 1990: Thomas Allen (Don Giovanni), Sharon Sweet (Donna Anna), Karita Mattila (Donna Elvira), Marie McLaughlin (Zerlina), Francisco Araiza (Don Ottavio), Simone Alaimo (Leporello), Claudio Otelli (Masetto), Robert Lloyd (Commendatore); Ambrosian Opera Korosu, Academy of St. Martin-in-the-Fields, Neville Marriner - (Philips)
• 1994: Rodney Gilfry (Don Giovanni), Luba Orgonasova (Donna Anna), Charlotte Margiono (Donna Elvira), Eirian James (Zerlina), Christoph Prégardien (Don Ottavio), Ildebrando D'Arcangelo (Leporello), Julian Clarkson (Masetto), Andrea Silvestrelli (Commendatore); Monteverdi Korosu, İngiliz Barok Solistleri, John Eliot Gardiner - (Archiv Produktion)
• 1996: Bryn Terfel (Don Giovanni), Renée Fleming (Donna Anna), Ann Murray (Donna Elvira), Monica Groop (Zerlina), Herbert Lippert (Don Ottavio), Michele Pertusi (Leporello), Roberto Scaltriti (Masetto), Mario Luperi (Commendatore); London Voices, London Philharmonic Orchestra, Georg Solti - (Decca)
• 1997: Simon Keenlyside (Don Giovanni), Carmela Remigio (Donna Anna), Soile Isokoski (Donna Elvira), Patrizia Pace (Zerlina), Uwe Heilmann (Don Ottavio), Bryn Terfel (Leporello), Ildebrando D'Arcangelo (Masetto), Matti Salminen (Commendatore); Coro Di Ferrara Musica, Chamber Orchestra of Europe, Claudio Abbado - (Deutsche Grammophon)

1979 yılında Joseph Losey operanın filmini çekmiştir. Don Giovanni'yi bariton Ruggero Raimondi canlandırdı. Edda Moser, Kiri Te Kanawa ve Teresa Berganza operadaki üç kadını canlandırdı. Film İspanya yerine Venedik'te çekildi. Mekan olarak Rönesans mimarı Andrea Palladio'nun Venedik yakınlarındaki Villa Capra'sı kullanıldı.

Vincent Canby 6 Kasım 1979'da New York Times'ta şöyle yazmıştı: " ... Don ile Commendatore arasındaki doruk çatışması görsel açıdan şaşırtıcı derecede sönük. Metropolitan Operası'nda ve Hammer korku filmlerinde cehenneme daha iyi inişler görmüştüm. Bay Losey ve ortakları "Don Giovanni "yi yok etmemişler ama aydınlatmamışlar da. Filmleri yoğun, kafa karıştırıcı bir gösteri, mükemmel bir şekilde söylenmiş ... "

Harewood Kontu şöyle yazıyor: "Don Giovanni, çoğu ünlü olan aryalarla kendi dramatik iyiliği için fazla dolu. Belki de bu, çoğu on sekizinci yüzyıl operasının sorunudur. Şarkıcılar bunları talep ediyor, halk bunları bekliyordu; ve tabii ki arya ... güçlü bir opera silahıdır, bestecinin başlattığı drama hakkında derinlemesine yorum yapma anıdır. Ama ... aryalar aksiyonu bazen savunulması zor bir şekilde tutar, çünkü bunu isteyenin şarkıcı olduğunu hissedersiniz."

Ottavio'nun "Il mio tesoro", "Dalla sua pace" ve Anna'nın "Non mi dir" şarkılarının her birinin "şarkıcı için muhteşem bir fırsat" olduğunu belirtir, ancak bunların dramaya gerçekte ne kadar katkıda bulunduğunu merak eder. Ancak Zerlina'nın "Batti, batti "si ve Anna'nın "Or sai chi l'onore "si oldukça farklıdır. Bu aryalar dramaya katkıda bulunuyor ve onu ileriye taşıyor.

Nicholas Kenyon şöyle yazıyor: "Don Giovanni'nin açığa çıkardığı güç neredeyse çok büyüktür; eğer düzensiz bir eserse, o zaman sadece Kral Lear'ın kusurlu olduğu şekilde, aşırı duygudan dolayı kusurludur. Abert'in özetlediği gibi, finale rağmen, 'operanın amacı evrensel bir ahlakı ilan etmek değil, iki muazzam güç arasındaki belirleyici savaşı tasvir etmektir.

"En huzursuz, tutku dolu insan varlığı ile tüm evren arasındaki nihai bağlantıyı hissediyoruz. Figaro gibi Giovanni de prömiyerinden günümüze kadar sahneyi elinde tutmuştur; on dokuzuncu yüzyılın Romantik, güçlü Mozart arzusuna ve yirminci yüzyılın politikleşmiş, eleştirel Mozart arzusuna uymuştur."